Museumwinkel

In de museumwinkel van de Gelderse Smalspoor Stichting zijn onder andere boeken, DVD's en geschenkartikelen te koop. Deze zijn ook te bestellen. Op aanvraag zenden wij u een catalogus toe van alle artikelen die te koop zijn. De prijs van de catalogus bedraagt € 3,00. Bij een besteding van minimaal € 30,00 ineens, worden de kosten van de catalogus (éénmalig) in mindering gebracht op het aankoopbedrag. De catalogus of een bestelling kunt u aanvragen door een e-mail naar info@smalspoor.nl te sturen of een briefkaart te sturen naar:

  Gelderse Smalspoor Stichting
  Postbus 577
  6500 AN Nijmegen
  o.v.v. Museumwinkel

Bij een bestelling worden orderkosten berekend, tenzij deze wordt opgehaald en contant wordt voldaan in de museumwinkel. Voor openingstijden van de museumwinkel, kijk op de pagina openingstijden.

Hieronder vind u een greep uit het assortiment van artikelen die verkrijgbaar zijn.

Boeken

Karin Stadhouders; Steenfabrieken, Beelden van een veranderd landschap, Stokerkade cultuurhistorische uitgeverij, Amsterdam 2010

ISBN: 978-90-79156-09-2

Eeuwenlang vormden steenfabrieken een karakteristiek beeld in het Nederlandse landschap. Langs de rivieren doemden de schoorstenen op van steenovens, waar arbeiders hun brood verdienden ‘in het zweet des aanschijns’.

Karin Stadhouders heeft onderzocht hoe tijdgenoten aankeken tegen de steenovens en de mensen die er werkten. Dit beeld is onthullend: op het product baksteen was men trots, maar het bakken ervan werd beschouwd als een inferieure bezigheid. Het steenovenvolk leefde in de marge van de samenleving. Ook de fabrieken zelf werden bepaald niet gezien als een verrijking van het landschap.

Dit beeld heeft lang doorgewerkt, ook toen de schoorstenen al niet meer rookten. Veel oude steenfabrieken zijn gesloopt. Nog maar sinds kort kunnen de overgebleven complexen zich verheugen in een actieve belangstelling van erfgoedliefhebbers, betrokken burgers en overheden. Een aantal heeft recent een nieuwe functie gekregen en daar wordt weer gewerkt en gewoond. Stadhouders beschrijft enkele kenmerkende voorbeelden van herbestemming.

Deze studie zal geïnteresseerden in steenfabrieken en grofkeramiek aanspreken, maar vanwege de vernieuwende benadering ook vele andere liefhebbers van industrieel erfgoed.

Johan Klaassen & Bert Koopman; De geschiedenis van de baksteenindustrie in Albergen en omstreken, Herman Media, Almelo 2010

ISBN: 978-90-816151-1-2

Van de steenindustrie rondom Albergen is, op de boekhouding van steenbakker Gerrit Bouhuis na, niets bewaard gebleven. Nadat de schrijvers in het gemeentearchief van de gemeente Tubbergen een behoorlijk aantal brieven, facturen en andere correspondentie hadden aangetroffen, hebben zij het besluit genomen om dit boekje te schrijven. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een boek van 148 pagina's met daarin veel foto's en documenten. Het boek schetst een beeld van de tijd waarin de steenfabrieken hebben bestaan en beschrijft de vier veldovens en de zigzag-oven die bij Albergen hebben gestaan.

Andreas Christopher; Die Feldbahn, Band 11 (DDR zur Wendezeit), Verlag Ingrid Zeunert, Gifhorn 2010

ISBN: 978-3-924335-72-4

Toen in 1990 direct na de vereniging van Duitsland een aantal smalspoorliefhebbers naar de voormalige DDR reisden, vonden zij nog een groot aantal bedrijven die over smalspoor beschikten. Onder andere bij staalfabrieken, leisteengroeven, betonfabrieken, zandafgravingen en natuurlijk steenfabrieken. In dit boek worden door middel van korte teksten, locomotieflijsten en talrijke kleurenfoto's een groot aantal van deze bedrijven uit de verschillende DDR-deelstaten beschreven.

Ook enkele andere delen uit deze boekenserie zijn bij ons uit voorraad leverbaar.

Arie Schellingerhout; Dakpannen 2600 jaar terracotta of keramische dakpan, Primavera Pers, Leiden 2009

ISBN: 978-90-5997-086-1

De inmiddels overleden auteur van dit boekje, Arie Schellingerhout, stamde uit een geslacht van metselaars en aannemers; het bouwbedrijf zat hem in het bloed. De publicatie bespreekt de ontwikkeling van de dakpan van de vroegste toepassingen van gebakken klei tot moderne gemechaniseerde productiemethoden. Ook wordt ingegaan op typen dakpannen met een speciale functie zoals licht- en ventilatiepannen en glazen dakpannen. Het geheel is uitvoerig geïllustreerd met foto’s en schetsen. Het boekje bevat tevens een overzicht van opgeheven en nog bestaande dakpannenfabrieken in Nederland.

Heemkundekring Swerter Scive; Geschiedenis steenfabriek "De Schouw", Heemkundekring Swerter Scive, Schijf (Gemeente Rucphen) 2009

ISBN: 978-90-5335-217-5

Dit boekje beschrijft de geschiedenis van steenfabriek "De Schouw" bij Schijf, gemeente Rucphen. Van de oprichting in 1878, de periode als fabriek van Terwindt en Arntz in de jaren '70 tot het verval vanaf de jaren '90. De geschiedschrijving gaat door tot het jaar 2009.

Adri den Boer; De kleine geschiedenis van Het Groene Hart, Deel 12: Steen- en pannenbakkerijen, Waanders Uitgevers, Zwolle 2009

ISBN: 978-90-400-2117-6

De kleine geschiedenis van het Groene Hart vertelt het verhaal van het gebied rond Gouda, Woerden en Alphen aan den Rijn. Alle onderwerpen die typisch zijn voor deze streek passeren de revue. Het is een reis door het verleden, aan de hand van de geschiedenis van gewone mensen. Uniek en vaak nooit eerder gepubliceerd fotomateriaal – afkomstig uit de regionale archieven in de hierboven genoemde steden - completeert het geheel.

Andreas Christopher, Ulrich Völz; Torfbahnen in Deutschland, ArGe Drehscheibe e.V., Köln(D) 2009

ISBN: 978-3-929082-28-9

Bijna alleen nog bij veenderijen in Duitsland bestaat er de mogelijkheid om het in vele bedrijfstakken gebruikte industrieële smalspoor te ervaren. Talrijke veenderijen zetten ook vandaag de dag nog oude locomotieven en wagens in. Het spoor waarover deze rijden is vaak erg avontuurlijk, ontsporingen zijn er niet ongewoon. Maar er zijn natuurlijk ook hele moderne bedrijven met nieuw materieel en een spoorlijn naar normaalspoor-maatstaven. In dit boek worden een groot aantal veenderijen besproken die het smalspoor nu nog in gebruik hebben.

Stewart E. Squires; The Lincolnshire Potato Railways, The Oakwood press, Usk (GB) 2005

ISBN: 0-85361-646-9

Er is in het verleden nooit echt veel geschreven over de smalspoorlijnen op boerderijen in de omgeving van Lincolnshire in Engeland, in het bijzonder het vervoer van aardappels. Veel van deze smalspoorlijnen waren heel kort met paarden als tractiemiddel. Anderen waren langer, lang genoeg om locomotieven in te zetten, tot zelfs stoomlocomotieven. Het boek gaat in op de verschillende lijnen en het materieel.

André Sassen; De Hussenburg, Heemkundewerkgroep Heilig Landstichting, 2008

ISBN: -

De Hussenburg is de bijnaam van de dakpannenfabriek 'Steen- en vormbakkerij Hamer en Co' te Heilig Landstichting bij Groesbeek. Deze pannenfabriek werd in 1886 op deze bijzondere locatie gebouwd en al in 1922 gesloten. Dit kleine boekje beschijft het hoe en waarom.

Ernst K. Jungk; Erde, Wasser, Luft und Feuer, A. Geis und Fr. Fiedler, Druckerei Verlag GmbH, Pfaffen-Schwabenheim 1995

ISBN: 3-929773-01-5

Dit boek staat in het teken van de steenfabricage en heet "Erde, Wasser, Luft und Feuer". Het is een autobiografie van de Duitse steenfabrikant Ernst K. Jungk, welke een steenfabriek bezit te Wöllstein, nabij Bad Kreuznach. Het boek beschrijft onder andere de geschiedenis van de steenfabriek die in 1862 is opgericht en waarvan de schrijver in 1973 de leiding heeft overgenomen.

Rian Visser, Wilbert van der Steen; Het geheim van de baksteen, Delubas Educatieve Uitgeverij, Drunen 2006

ISBN: 90-5300-130-1

Speciaal voor de groepen 6, 7 en 8 van het basisonderwijs heeft het Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten, kortweg KNB een informatief prentenboek gemaakt. 'Het geheim van de baksteen' is een spannend verhaal voor de jeugd met veel informatie over baksteen als bouwmateriaal. Het wil kinderen bewustmaken van de inrichting van hun leefomgeving en de interesse voor de gebouwde omgeving vergroten. Met het boek speelt KNB tevens in op een recente wijziging van kerndoelen in het basisonderwijs.

Holger Neumann, Sven Kästner; Schmalspurige Industrielokomotiven der DDR, Wolfgang Herdam Fotoverlag, Gernrode 2008

ISBN: 978-3-933178-22-0

Dit boek beschrijft alle smalspoorlocomotieven die in de voormalige DDR gebruikt zijn. Alle bekende (en minder bekende) merken passeren de revue, zoals locomotieven van LKM, LEW, BBA, Unio, enzovoorts. De verschillende typen en uitvoeringen worden uitgebreid besproken, inclusief technische gegevens.

dr. G.B. Janssen; Twee eeuwen Gelderse bakstenen, Uitgeverij Fagus, Aalten 2008

ISBN: 978-90-78202-39-4

De opzet van dit boek is een algemeen overzicht te geven van de baksteenindustrie in Gelderland vanaf het begin van de 19e eeuw tot heden. Hierbij wordt vanzelf de betekenis van deze plattelandsindustrie voor de provincie Gelderland duidelijk. Tevens wordt er aandacht besteed aan wat Gelderland onderscheidt van de Nederlandse baksteenindustrie in het algemeen.

Ralf Schreier; Schmalspurige Werkbahnen und Feldbahnen in Osteuropa, Wolfgang Herdam Fotoverlag, Gernrode 2006

ISBN: 3-933178-17-7

Dit boek beschrijft een aantal bedrijven in het oosten van Europa waar nog steeds smalspoor gebruikt wordt. Het verhaal wordt ondersteund door een groot aantal foto's, zowel in zwart/wit als kleur.

Sven Kästner; Feldbahnen in der Ziegelindustrie, Wolfgang Herdam Fotoverlag, Gernrode 2003

ISBN: 3-933178-13-4

Als er ergens smalspoor is gebruikt, dan is het wel bij steenfabrieken. Dat is ook de reden dat dit boek is uitgebracht. Dit boek volgt de productie van de baksteen, en hoe smalspoor daarbij gebruikt wordt, met veel foto's en illustraties.

Manfred Hohn; Waldbahnen in Österreich, Verlag Slezak, Wenen 2005

ISBN: 3-85416-195-6

Er zijn in Oostenrijk een groot aantal zogenaamde "Waldbahnen" geweest. Dit smalspoor werd gebruikt om gekapt hout uit de bossen te vervoeren, vaak naar een treinstation van de ÖBB, de Oostenrijkse spoorwegen. Dit boek gaat in op alle smalspoor die er in deze tak van industrie geweest is. Het boek bevat foto's in zwart/wit en veel tekeningen en is een nadruk van het boek uit 1982.

D.R. Hall & J.A.S. Rowlands; A guide to Simplex narrow gauge locomotives, The Moseley Railway Trust, Norwich 2001

ISBN: 0-9540878-0-1

Simplex heeft sinds 1916 vele duizenden locmotieven gebouwd, welke wereldwijd verkocht zijn. In Nederland komt men dit merk niet veel tegen, afgezien van enkele exemplaren bij verschillende collega smalspoormusea. Dit boek behandeld alle typen smalspoorlocomotieven die Simplex geproduceerd en is geïllustreerd met foto's en tekeningen. Ook is er een lijst opgenomen met alle nog voorhanden locomotieven in Engeland, Schotland en Wales in 2001.

Maria Arends; Door de Duivel Gescheten, Wöhrmann Print Service, Zutphen 2008

ISBN: 978-90-812731-1-4

Maria Arends vertelt in dit boek hoe haar grootvader, steenfabrieksarbeider Hendrik Braam (1879-1956), onvermoeibaar probeerde de omstandigheden in de Betuwse steenfabrieken te verbeteren door een vakbond op te richten. Een boek dat op beeldende wijze eraan herinnert hoe ook nog in de twintigste eeuw en zelfs in Nederland, de armoede en slavernij voortduurde en uiteindelijk verdween door de sociale bewogenheid en het doorzettingsvermogen van lokale helden als Hendrik Braam.

Aart Bijl; De opkomst en ondergang van de Vurense baksteenfabricage, Schorel Drukkerij, Vuren 1995

ISBN: 90-802394-1-0

Dit boek beschrijft de geschiedenis van de steenfabriek Heuff te Vuren, van de eerste tekenen van fabricage in 1680 tot de sluiting in 1991.

DVD

Narrow Gauge at Work 24: Holland Industrial Archive

Steve Thomason; Holland Industrial Archive, J&S Productions, 2006

Deze DVD is nummer 24 uit de reeks "Narrow Gauge at work" en geeft een overzicht van een aantal bedrijven in Nederland die smalspoor hebben gebruikt. Onder andere een veenderij, een betonfabriek en een aantal steenfabrieken komen aan bod, waaronder ook Steenfabriek Randwijk toen deze nog volledig met het smalspoor in bedrijf was. Meer informatie over deze en andere DVD's uit deze serie is te vinden op www.ingr.co.uk.

Speelduur ca. 67 minuten.

Een aantal andere uitgaven uit deze serie is ook bij de Gelderse Smalspoor Stichting verkrijgbaar.

Prumyslové Muzeum Mladejov & Die Marmorbahn in Laas, Gelderse Smalspoor Stichting, Heteren 2009

Dit is een eigen uitgave en laat een tweetal smalspoorlijnen zien, te weten het "Prumyslové Muzeum" in Mladejov (Tsjechië) en een smalspoorlijn bij een marmergroeve in Laas (Oosterrijk). Bij het museum in Tsjechië wordt gereden met enkele stoomlocomotieven en de opname bij de marmergroeve laat een op dieseltractie omgebouwde elektrische locomotief zien. De grote blokken marmer worden vanaf een kabelbaan op wagons geladen waarna deze, getrokken door eerdergenoemde locomotief, naar een zogenaamde "Steilstrecke vervoerd worden.

Wolfgang Clössner; Feldbahn Paradies Vechta, GeKo-Eisenbahnvideo, Hennef 2006

Deze DVD bevat opnamen van de uitgestrekte smalspoorlijnen in de veengebieden rond Vechta in het westen van Duitsland, die vandaag de dag nog steeds gebruikt worden. Op www.geko-video.de is meer informatie te vinden over deze DVD.

Jan van de Bovenkamp; Steenfabriek "De Blauwe Kamer", Gelderse Smalspoor Stichting, Heteren 2006

Deze DVD geeft een beeld van het werken op een steenfabriek in vervlogen tijden. Er staan twee delen op deze uitgave:

Steenfabriek "De blauwe Kamer" te Wageningen, opnamen circa 1920.
Steenfabriek "De blauwe Kamer" te Wageningen, opnamen circa 1948.

Totale speelduur ca. 20 minuten.

Overig

Vier verschillende ansichtkaarten van de Gelderse Smalspoor Stichting. Deze zijn alleen te koop per set van vier stuks.